Varant Nedir? Yatırımı Nasıl Yapılır?

Mantığı kavrandığı zaman iyi birer alternatif olan varantlar, en yüksek riskli yatırım araçları grubunda yer alırlar. Bir seans içinde yatırım yapılan paranın tamamı kaybedilebileceği gibi birkaç katını kazanmak da mümkündür. Bu nedenle yüksek riskli oldukları söylenmektedir. Alternatif yatırım araçları olarak, hakkında detaylı bilgiye sahip olunmadan işlem yapılmaması gerekmektedir.

Varanta konu olan yatırım aracına belli bir vadede veya vadeden önce alma – satma hakkı verirler. Borsada kendi pazarlarında işlem görürler. Sigorta araçları olarak görülürler ve beklenti dışı hareketlerden korunma sağlarlar. Kaldıraçlı ürünlerdir ve yatırımcıya alma – satma hakkı verirken, sorumluluk vermezler.

Şimdi varant konusu hakkında merak edilenlere göz atalım:

Varant Nedir?

Varant Nedir?Bir dayanak varlığı, belli bir vade sonunda veya o vadeye kadar alma – satma hakkı veren yatırım araçlarıdır. Bu şekilde elde edilen hak, kaydi teslimat veya nakdi uzlaşı ile kullanılırken, yatırımcıya yükümlülük getirmektedir. Yani elde edilen hakkın kullanımı konusunda bir sorumluluk vermezler.

Menkul kıymet haline getirilmiş opsiyonlar olarak da tanımlanan varantlar, borsadaki sigorta ürünleridir. Bunun nedeni; belli bir fiyattan alma veya satma hakkı vererek, o tarihteki beklenti dışı hareketlerden korunma imkanı sağlarlar. Yatırımcı bu şekilde aldığı hakkı, vade içinde satabilir ve piyasanın yönüne yatırım yapabilir.

Her varantın belli bir vade sonu tarihi bulunurken, bu tarihe kadar borsada işlem görürler. İşleme konulduğu tarih ile vade sonu arasında, dayanak varlığın fiyatı ile vade değeri değişmektedir. Yatırımcı da buna göre hakkı kullanma veya kullanmama imkanına sahiptir. Varantlar riskli yatırım araçları olarak görülmelerine karşın; söz konusu risk varanta ödenen prim kadardır.

Varant hakkında detaylı bir rehber hazırlayan Borsanasiloynanir.co’nun Varant Nedir başlıklı yazısına göz atmanızı tavsiye ederiz.

Varant Yatırımı Nasıl Yapılır?

Varant Yatırımı Nasıl Yapılır?Varantlar, Borsa İstanbul Pay Senetleri Piyasası Kurumsal Ürünler Pazarı’nda işlem görürler. Borsa Yönetim Kurulu tarafından belirlenen piyasa yapıcılar aracılığıyla alınıp satılabilirler. Ülkemizde İş Bankası ve Deutsche Bank bu görevi üstlenmiştir. Ama son dönemde daha fazla piyasa yapıcısının bu işe girdiği bilinmektedir.

Hisse senedi gibi alınıp satılan varantlar, ihraç eden kurumdan alınabilirler. Bu kurumdan alınan varant, dayanak varlığın fiyatındaki değişimlere göre uygun olan türün alınması ile kazanç sağlarlar. Dayanak varlığın fiyatının yükseleceği tahmin ediliyorsa alım, düşeceği düşünülüyorsa da satım varantı alınarak işlem görürler.

Varant yatırımının nasıl yapıldığı konusunu bir örnek ile açıklamak daha anlaşılır olacaktır:

Dayanak varlığın Garanti Bankası hisse senedi ve bugünkü hisse fiyatının 10 lira olduğunu varsayalım. Söz konusu varantın vadesinin 3 ay, vade sonu kullanım fiyatının 15 lira, varant alım fiyatının ise 1 lira olduğunu düşünelim.

Garanti Bankası’nın 3 aylık Avrupa tipi alım varantına 1000 lira yatıran X kişinin yapacağı işlemlere göre kar – zarar hesabını 3 farklı durum ile inceleyelim.

Birinci durumda; Garanti Bankası’nın 3 ay sonraki fiyatının 20 lira olduğunu varsayalım. Bu durumda; 1 liraya alınan alım varantının vade sonu kullanım fiyatı 15 liradır. X kişisi 15 liradan alım hakkına sahip olmak için 1 liradan varant alır. Toplam maliyeti 15 + 1 eşitliğinden 16 liradır.

Vade dolduğu zaman Garanti Bankası hissesinin 20 liraya ulaştığını düşündüğümüz zaman, X kişisi 16 liradan bu hisseyi almış ve 20 liradan satma hakkına sahip olmuştur. Yani her alım varantı için 20 – 16 eşitliğinden 4 lira kar etmiştir.

1000 lira ile 1000 adet alım varantı alan X kişisi, 1 adet varanttan 4 lira kar ettiği için 1000 adet varanttan 4000 lira kar etmiş olur. Varantın vade sonundaki fiyatı, dayanak varlığın cari fiyatı ve kullanım fiyatı arasındaki farka eşittir. Yani 20 -15 liradan 5 liradır. Bu karda bir varant türüdür.

İkinci durumda; hissenin 3 ay sonraki fiyatının 16 lira olduğunu varsayalım. 1 liradan alınan alım varantının vade sonu kullanım fiyatı 15 liradır. Bu durumda 16 liranın üstündeki her fiyattan kar edebilir. Ama vade sonu fiyat 16 lira olduğu için ne kar ne de zarar oluşmuştur. Vade sonunda X kişisinin 1000 lirası hala 1000 liradır. Buna başa baş varan denir.

Üçüncü durumda ise hissenin vade sonunda 8 lira olduğunu varsayalım. 10 lira olan hisse, 8 liraya düşmüştür. X kişisi 1 liradan alım varantı almıştır ve vade sonu kullanım fiyatı 15 liradır. Bu fiyattan alım hakkına sahip olmak için varant başına 1 lira ödenmiştir. Toplam maliyeti 16 liradır.

X kişisinin vade sonunda 15 – 8 eşitliğinden 7 lira zarar etmiştir. Aldığı her varant için 1 lira daha zarar ettiğinden 1 varantta 8 lira zarardır. 1000 lirası ile 1000 varant aldığı için 8000 lira zarardadır; ama varantlarda risk ödenen prim kadar olduğu için maksimum zarar 1000 lira olmuştur. Bu işlem zararda varant olarak tanımlanır.

Hisse fiyatının düşeceği tahmin edilebilseydi, alım yerine satım varantı alınırdı ve bu durumda yine kara geçilirdi.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir